Năm 1981 là thời gian tôi thất vọng kinh khủng. Thất vọng về chính tôi? Thất vọng vì nghề nghiệp? Thất vọng vì cái nhìn của tôi đối với cộng đồng của mình? Có lẽ lúc đó tôi đang ở trong cơn xoáy của cuộc đời. Một sự thay đổi toàn diện. Đôi khi tôi lại tự hỏi, phải chăng tôi thất vọng vì đã quá hy vọng? quá hăng say? Hay vì thấy mình quá dỡ hoặc khả năng quá giới hạn trong khi ước vọng về Đạo về Dân Tộc của mình quá to lớn?

Tôi hay nói với một vài người bạn trong nhiều năm là tôi thất vọng, bẻ bút không viết báo vì tổ chức của nhóm bạn trẻ mà tôi đặt nhiều tin tưởng đã giải thể, vì tờ báo của các anh ấy và tờ báo mà tôi đang cộng tác bất đồng ý kiến bởi tổ chức quân nhân mà hai tờ báo hỗ trợ tách đôi thành hai phe đối nghịch? Phải chăng lúc đó việc trên chỉ là một giọt nước nhỏ rơi vào ly nước sắp tràn, để rồi tôi buông tay thay vì xông xáo vào các sinh hoạt của cộng đồng, lại lặng lẽ ngồi yên chiêm nghiệm một mình vào những buổi sáng tinh sương ở một góc nào đó nơi bãi đậu xe của Đại Học Long Beach, hay ngồi một mình với lá hoa cây cỏ ở vườn sau nhà sau khi hoàn tất công việc nội trợ của người vợ và người mẹ.

Càng thu mình cô đơn, càng thao thức, càng đau khổ oằn oại nội tâm, tôi đã giúp chính tôi nhìn, thấy, nghe và biết những điều mình chưa bao giờ nghe, thấy, biết trước kia. Tôi đã tìm học những điều mà trước kia tôi không quan tâm và tôi đến với những người bạn cùng thao thức, suy tư cho vận nước, cho đời sống tâm linh của con người như tôi. Tôi như tìm gặp lại chính tôi, tôi đã khám phá về mình, về đủ mọi hỉ nộ ái ố tham sân si của mình. Tôi đau khổ chua xót, xấu hổ về mình và vui mừng như gặp một người thân mà mình hằng ao ước. Từ đau khổ của một người khám phá ra đủ mọi tật xấu, thất vọng, đau khổ về cái Tôi quá ư thấp kém, tôi đi đến chấp nhận cái tôi quá tầm thường của mình để đi đến một niềm bình an cho tâm hồn. Con đường “Tôi Tìm Tôi” trải dài mười mấy năm đi qua như một thoáng chốc, một khoảnh khắc thời gian.

Ngày hôm nay ghi lại mấy dòng chữ này, tóc tôi đã điểm sương. Có lẽ mái tóc nhắc nhở tôi nhiều nhất về móc điểm của thời gian. Nó cũng cho tôi thấy nhiều về tâm tư của mình và đã nhiều lần tôi cắt nó khi tôi thấy tôi bắt đầu chăm sóc, chú trọng nó, muốn làm đẹp, muốn được nhiều người nhìn ngắm. Mỗi lần tôi thấy tôi làm dáng, chú trọng đến bề ngoài và bắt đầu xa rời tôi là tôi quyết định cắt ngắn tóc để dứt khoát trở về với chính mình. Tôi biết cách làm cho tôi xấu đi và đó là cách tôi dạy tôi hay nhất vì tôi nhìn tôi và chải tóc tôi mỗi ngày. Có nghĩa là tôi gắn liền tâm tư mình với mái tóc. Tôi có khó khăn với chính mình quá chăng?

Tôi thường nhắc nhở mình là phải có thái độ dứt khoát, cũng như tôi thường dạy con tôi “phải tập lấy quyết định”. Một là thế này hai là thế kia. Và giá trị của Con Người, của Đạo, của mọi Chủ Nghĩa đều nằm trọn ở chỗ đó. Chỗ quyết định, quyết định cho mình một con đường để theo đuổi, để từ đó mình bước tới, nếu không mình sẽ chỉ quanh quẩn và nhìn mái tóc càng ngày càng điểm sương của mình để mà hổ thẹn, để mà tiếc rẽ rằng cuộc đời sắp hết mà mình vẫn chưa biết đi đâu và vẫn còn hoang mang không chủ đích.

Tôi đã quyết định bẻ bút để chọn cho mình một con đường. Nhóm bạn trẻ cũng đã quyết định giải thể để hợp tác với một tổ chức khác, sẵn sàng hy sinh cho công cuộc chiến đấu cho quê hương. Các anh đã thực hiện quyết định của mình và nhờ đó nên khi gặp thất bại các anh mới biết phải làm gì. Hiện nay con đường của các anh đang thực hiện là XÂY DỰNG VĂN HÓA DÂN TỘC. Đó là con đường nhằm đưa Việt Nam đi đến sự trường tồn mà không một chính sách nào, dù tàn độc hay hung bạo đến đâu cũng không phá hũy nổi. Tôi gặp các anh nơi đây và xin chia xẻ với các bạn trẻ những cảm nghĩ của mình được ghi lại trong những giây phút quán chiếu trở về với chính mình để viết lên tất cả những tâm tư hướng về Đạo, về Dân Tộc Việt Nam thương yêu.

NGUYỄN HUỲNH MAI

Huntington Beach, 1997